Main menu

iso 9001 2000 kalite yönetim sistemi standardı 5. madde türkçe

5 Yönetim sorumluluğu

5.1 Yönetim taahüdü

Üst yönetim, kalite yönetim sisteminin geliştirilmesi, uygulanması ve etkinliğinin sürekli iyileştirilmesi için taahhütlerine dair kanıtlarını aşağıdaki yollarla sağlamalıdır:

 

a) Kuruluşa, yasal şartlar ve mevzuat şartları da dahil olmak üzere, müşteri şartlarının da yerinegetirilmesininin önemini iletmekle,

b) Kalite politikasını oluşturmakla,

c) Kalite hedeflerinin oluşturmasını sağlamakla,

d) Yönetim gözden geçirmesini yapmakla,

e) Kaynakların bulunabilirliğini sağlamakla.

ISO 9001, bir diğer prensiplere yönelik taahhütlerini göstermek için kuruluş dahilinde ivedilikle “üst yönetimi” gerektiren bir şart ile başlar. Bu sadece gıda ve içecek sanayinde değil tüm sanayilerde ortaktır. Üst yönetim, tek tek üretim birimlerinde en üst yönetim grubu olabildiği gibi bir uluşlararası kuruluşun küresel seviyede liderleri de olabilir. Her şekilde, bu görünür taahhüt başlangıçta olmaksızın, bunun daha sonra oluşturulması, uygulanması ve sürdürülmesi son derece güçtür.Gıda ve içecek sanayinde ekonomik olmanın yanında öngörülen kalite seviyesinde güvenli gıda üretimihtiyacı, son derece önemlidir. Yönetim, HACCP sistemini geliştirmeyi, sürdürmeyi, işletmeyi ve bu sistemin etkinliğini sürekli olarak geliştirmeyi ve gerekli kaynakları sağlamayı taahhüt etmelidir. Üst yönetimin görevlerinden biri, HACCP ekibinin üyelerini atamak ve faaliyetlerini desteklemektir.

5.2 Müşteri odaklılık

Üst yönetim, müşteri memnuniyetinin artırılması amacına yönelik olarak, müşteri şartlarının belirlenmesi ve bunların gereklerinin yerine getirilmiş olmasını sağlamalıdır (Madde 7.2.1 ve Madde 8.2.1). Müşteri, en yakın perakendeci, nakliyeci, gıda zincirinin başka herhangi alt kademe aracısı ya da bir tüketici grubu olabilir. Sonuç olarak, farklı tüketici ihtiyaçları olabilir.

5.3 Kalite politikası

Üst yönetim, kalite politikasının;

a) Kuruluşun amacına uygunluğunu,

b) Kalite yönetim sisteminin şartlarına uyma ve etkinliğin sürekli iyileştirilmesi taahhüdü içermesini

c) Kalite hedeflerinin oluşturulması ve gözden geçirilmesi için bir çerçeve oluşturulmasını,

d) Kuruluş içinde iletilmesini ve anlaşılmasını,

e) Sürekli uygunluk için gözden geçirilmesinisağlamalıdır.

Kuruluş politikası, gıda hijyeni, güvenliği ve gıda kalitesinin diğer hususlarıyla gıda temin zincirinin hangi bölümünün yer aldığının kuruluş tarafından tam olarak bilincinde olduğunu beyan etmelidir.Bu sektördeki kuruluşların, birincil işleyicisi (ilk işleme için çiftciden ya da yetiştiriciden ham maddeleridoğrudan alan) ya da gıda madde girdisi üreticisi olabilmelerinden ötürü gıda temin zincirindeki konumönemlidir. Kuruluş, büyüklüğüne ve kendi çalışma yapısına bağlı olarak sorumluluklarını dikatlice gözönünde bulundurmalıdır.

5.4 Plânlama

5.4.1 Kalite hedefleri

Üst yönetim, kuruluş içinde, ürün [(Madde 7.1 a)] şartlarının karşılanması için gerekli olan şartlar da dahil olmak üzere, kalite hedeflerinin kuruluşun ilgili fonksiyon ve seviyelerinde oluşturulmasını sağlamalıdır. Kalite hedefleri ölçülebilir olmalı ve kalite politikası ile tutarlı olmalıdır.Şirketin bütününde kalite hedeflerinin tesisi, kuruluşun toplam stratejisinin yayınlanması aracılığı ile olabilir. Bu durum, kuruluş dahilinde farklı işlevler için, hedefleri veya amaçları sağlar ve belirlenmiş bir kalite politikasının varlığını gösterir. Her kuruluşun bütününün ortak hedefe yöneltilmesi önemlidir. Kuruluşun, gıda maddelerinin güvenirliliği için kritik olarak gördüğü tehlike türlerini, kalite hedeflerinde belirtmesi tavsiye edilir.

5.4.2 Kalite yönetim sistemi planlaması

Üst yönetim,

a) Kalite hedefleri de dahil olmak üzere Madde 4.1’de verilen şartları yerine getirmek için, kalite yönetimsisteminin planlanmasını,

b) Kalite yönetim sisteminde, değişiklikler planlanıp uygulandığında, kalite yönetim sisteminin bütünlüğünün sürdürülmesini sağlamalıdır.Kalite plânlaması, kuruluşun gereksinimlerinin (girdiler) neler olduğuna açıklık getirmesini sağlar ve busebeple, onlar (çıktılar) daha başarılı şekilde karşılanacaktır. Bu durum, ISO 9001’in tam prosesyaklaşımında yansımaktadır. Kalite planlaması teknikleri değişir ancak tipik olarak bunlar arasında, akış diyagramı, çalışma çizelgeleri, kalite kontrol plânları, ürün özellikleri ve tehlike tanımları yer alır. HACCP çalışmasının sonucu olan HACCP plânı, bir plânlama faaliyeti olarak düşünülmelidir. Önce HACCP prensiplerinin ilk ikisi yerine getirildikten sonra (tehlike analizinin yürütülmesi ve CCPs’in tayini) bu, ilgili proses için kalite plânının bir bölümü olarak kullanılabilir. Hangi alanların, hangi seviyede kontrol gerektirdiğine ilk aşamada açıklık kazandırılmalıdır.

5.5 Sorumluluk, yetki ve iletişim

5.5.1 Sorumluluk ve yetki

Üst yönetim, sorumlulukların ve yetkilerin, tanımlanmasını ve kuruluş içinde iletimini sağlamalıdır.Kalite yönetiminin, kuruluşun tamamında, her biriminde uygulanması gerektiği unutulmamalıdır. Tümpersonel, belirtilen politikalara ve hedeflere ulaşılmasında ve hem emniyet hem de kalite bağlamındakimüşteri ihtiyaçlarını kaşılamada kendi oynayacağı rolün bilincinde olmalıdır.

5.5.2 Yönetim temsilcisi

Üst yönetim, diğer sorumluluklarına bakılmaksızın aşağıdakileri içeren yetki ve sorumluluklara sahip olan yönetimden bir üyeyi temsilci olarak atamalıdır:

a) Kalite yönetim sistemi için gerekli proseslerin oluşturulmasını, uygulanmasını ve sürekliliğini sağlamak,

b) Kalite yönetim sisteminin performansı ve iyileştirilmesi için herhangi bir ihtiyaç olduğunda, üst yönetime rapor vermek.

c) Kuruluşta, müşteri şartlarının bilincinde olunmasının yaygınlaştırılmasını sağlamak.

5.5.3 Kuruluş içi iletişim

Üst yönetim, kuruşda uygun iletişim proseslerinin oluşturulmasının ve iletişimin, kalite yönetim sisteminin etkinliğini de dikkate alarak gerçekleşmesini sağlamalıdır.İyi bir kuruluş içi iletişim, kalite yönetim sisteminin etkin işlemesine katkıda bulunacaktır. Bütün kuruluşlar, etkin kuruluşu içi iletişim için bağlantıların tesisinden ve kuruluştaki herkesin bu bağlantıları bilmesini sağlamalıdır. Ürünün elden çıkarılması dahil sapma prosedürleri ve tehlike analizi başlığnda tanımlanmış önleyici faaliyetler, uygun seviyelerde ve fonksiyonlarda çalışanlara iletilmiş olmalı ve onlar tarafından bilinmelidir.Diğer sektörlerde olduğu gibi, sanayinin bu sektöründe, yeni ürünlerin geliştirilmesi ve piyasa arzı , ham maddelerdeki değişiklikler, üretim sistemlerinde veya donanımlardaki değişiklikler, müşteriler, sektör veya diğer hususlardaki değişiklikler ile personel nitelendirme seviyesi ve sorumluluklardaki değişikliklerin, bilmesi gerekenlere açık şekilde iletilmesi özellikle önemlidir. Yeni yasal ve yönetmelik şartlarına, risk ve yeni tehlikeler kavramlarına ve bunların üstesinden gelmenin yeni yollarına, özellikle dikkat edilmelidir.

5.6 Yönetimin gözden geçirmesi

5.6.1 GenelÜst yönetim, kuruluş kalite yönetim sistemini ve bu sistemin, sürekli uygunluğunu, yeterliliğini ve etkinliğini sağlamak için plânlanmış aralıklarla gözden geçirmelidir. Bu gözden geçirme, iyileştirme fırsatlarının değerlendirilmesini, kalite politikası ve kalite hedefleri de dahil olmak üzere, kalite yönetim sisteminde değişiklik ihtiyaçlarını içermelidir.Yönetimin gözden geçirmelerinden elde edilen kayıtlar muhafaza edilmelidir (Madde 4.2.4).

5.6.2 Gözden geçirme girdisiYönetim gözden geçirme girdisi, aşağıda belirtilen konulardaki bilgileri içermelidir:

a) Tetkiklerin sonuçları,

b) Müşteri geri beslemesi,

c) Proses performansı ve ürün uygunluğu,

d) Önleyici ve düzeltici faaliyetlerin durumu,

e) Önceki yönetimin gözden geçirmelerinden devam eden takip faaliyetleri,

f) Kalite yönetim sistemini etkileyebilecek değişiklikler,

g) İyileştirme için öneriler.

5.6.3 Gözden geçirme çıktısıYönetim gözden geçirme çıktısı, aşağıdakilerle ilgili kararları ve faaliyetleri içermelidir:

a) Kalite yönetim sisteminin ve bu sisteme ait proseslerin etkinliğinin iyileştirilmesi,

b) Müşteri şartları ile ilgili ürün iyileştirilmesi,

c) Kaynak ihtiyaçları.Yukarıda verilen listeye ilâve olarak bu gözden geçirmelerde en azından, kalite iç tetkik sonuçları ile;düzeltici, önleyici faaliyetler; tedarikçilerin kontrolü, müşteri şikayetleri, hijyenik şartlar, HACCP ile kalite yönetim sisteminin etkinliğinin diğer göstergeleri (meselâ ürün kalitesine dair istatistiksel veriler) göz önünde tutulmalıdır.Yönetimin gözden geçirmesi, kuruluşun uzun vadeli hedefleri veya beklentileri doğrultusunda hangi yönde ilerlediğine ilişkin genel bir görünüm sağlar. Yönetimin gözden geçirmesi tüm sanayi alanlarındaki kuruluşlar için yaygındır. Yönetimin gözden geçirmesinin ortak niteliği başarılı kuruluşların, yönetimin gözden geçirmesini, sistemlerinin etkinliğini kritik olarak gözden geçirme ve kuruluşun gelişmesinde katkısı olmayan hususların değiştirilmesi için bir fırsat olarak görmeleridir.Kalite yönetim sistemi, kuruluş dahilinde ürün kalitesine etki edebilen tüm faaliyetlerin tutarlı şekildetanımlanmasını (bu genellikle dökümantasyonla sağlanır) ve etkin şekilde uygulanmasını sağlamalıdır.


ISO 9001 eğitim videolarımıza aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Yeni yayınlanacak ücretsiz eğitimler için youtube kanalımıza abone olunuz ve yeni eğitim eklendiğinde bildirim almak için abonelik sonrası çan ikonuna tıklayınız.

 

ISO 9001 eğitim videosu 1

ISO 9001 eğitim videosu 2

ISO 9001 eğitim videosu 3

ISO 9001 eğitim videosu 4

ISO 9001 eğitim videosu 5

Şu an sitemizde:

1339 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi